Over de overgang die over gaat

De overgang. Daar is al veel over geschreven. Het is gelukkig geen taboe meer, maar er zijn nog steeds veel vrouwen die er niet over willen praten en er stil onder lijden. Vrouwen die er veel last van hebben en waar geen begrip voor is omdat ze hun klachten niet met anderen delen. 

Vandaag op mijn 61ste verjaardag vat ik samen wat mijn nieuwe levensfase met mij doet. Leuk cadeautje toch? voor mezelf en de vrouwen die nog in de overgang gaan komen. 

Ik begon zelf laat aan de perimenopauze, menopauze en de postmenopauze. Ik was 56 toen ik de grote veranderingen begon te merken, voor die tijd viel het wel mee. Zo rond mijn 45ste kondigden de eerste kilo's zich aan. Ik kreeg er 10 kilo bij en ik viel ook weer 10 kilo af.  Dat vond ik nodig omdat ik gewend was aan een mager lichaam. So far so good. Ik wist toen nog niet dat ik die kilo's eigelijk nodig had. Want dat was onderhuids vet dat mijn lichaam mij cadeau gaf om daar het oestrogeen in op te gaan slaan dat ik kwijt zou raken na mijn vruchtbare leven. Als oestrogeen niet meer uit de eierstokken komt, dan komt het uit lichaamsvet. Naast de kilo's begon de menstruatie ellende. Ik zal niet teveel uitweiden, maar het kwam erop neer dat ik na mijn 50ste begon leeg te bloeden. Dit werd opgelost met een spiraal. Zo kon ik nog een paar jaar normaal functioneren. 

Op mijn 56ste hield het maandelijkse bloeden op en ik mocht het spiraaltje tot mijn 60ste laten zitten. Na het stoppen van de menstruatie begon voor mij de grootste verandering. Tussen toen en nu 12 kilo zwaarder. Dit vet zit niet alleen onderhuids, maar ook in de buik. Het beroemde overgangsbuikje was bij mij ook een feit. Hoera! Ik doe ook mee. Meer bewegen zou de oplossing zijn. Ik had inmiddels ook zittend werk, alleen mijn kaken kregen beweging, dus bewegen was sowieso een goed idee. Ik ben gaan sporten, altijd goed. Tot ik last kreeg van de PHPD'tjes (pijntje hier, pijntje daar). Dit was helemaal nieuw voor mij. Ik heb het sporten wat aangepast, maar bleef bewegen. Ik probeer nu twee keer per week naar de sportschool te gaan. Wandelen heb ik toen ook ingevoerd, ik bleek vooral een "mooi weer wandelaar" te zijn en 's avonds was ik vaak te moe om stappen te zetten. 

In de afgelopen jaren heb ik verschillende klachten gekregen waar ik vooral zelf heel veel last van had, en nu nog steeds, maar het wordt gelukkig minder. 

- opvliegers 

- nachtelijk zweten

- ledematen die pas later wakker worden dan ik

- hoofdpijnen

- hartkloppingen

- vermoeidheid

- gewrichtspijnen

- verdoofd gevoel in voet

- verlies van empatisch vermogen

- minder zin om voor anderen te zorgen

- meer tijd voor mezelf

- minder goed tegen drukte kunnen

- verlies van interesse in anderen

- vergeetachtigheid

- het nergens zin in syndroom

en nog een stapel kleine kwaaltjes....

Ouder worden is op zich niet iets waar ik een probleem mee heb. Omgaan met de veranderingen, dat is waar ik moeite mee heb. Ik ben mezelf niet meer en dat vind ik lastig. Soms heb ik het idee dat ik helemaal gevoelloos ben geworden en dat het mij helemaal niet meer interesseert wat een ander bezig houdt. Dit kan natuurlijk heel kwetsend zijn naar anderen, maar mocht je dit zo voelen en dit lezen weet dan dat het niet persoonlijk is en dat het helemaal aan mij ligt. 

Ik merk ook duidelijk dat het mij niet meer interesseert wat anderen vinden van mijn keuzes. Ik zat al zo in elkaar, maar dit is door mijn leeftijd uitvergroot. Als ik iets lekker vind zitten dan draag ik het. Als ik ergens niet aan mee wil doen, dan doe ik dat niet. Je raakt hormonen, neuronen en hersenverbindingen kwijt waardoor je in de ogen van anderen een egoïst wordt. Maar het enige dat je doet is voor jezelf kiezen omdat je hersenen dat zo aansturen. Dat is precies wat ik voel gebeuren. Het besef dat ik nu toch echt in de herfst van mijn leven zit zorgt ervoor dat ik vooral dingen wil doen waar ik zelf blij van wordt. Als ik compenseer omdat ik ook graag met anderen rekening wil houden dan kost met dat veel meer energie dan vroeger, dan heb ik tijd nodig om weer op te laden. 

Ik ben nu ook in de leeftijd dat mijn pensioen door een klein gaatje naar mij aan het koekeloeren is. Ik kijk terug en zeg: Ik kom eraan! Ik verheug me op de tijd dat ik geen werkplicht meer heb, dat mijn lichaam weer stabiel is, dat ik gewend ben aan mijn nieuwe ik. Voor nu vind ik mijn werk gelukkig nog heel leuk en geeft het mij voldoening om mensen te helpen. Maar ik heb ook zin in de tijd dat ik tijd zal hebben voor al die dingen die ik leuk vind om te doen. De tijd dat ik meer tijd zal hebben voor de kinderen en kleinkinderen. 

Voor mezelf kiezen met mijn nieuwe ik betekent ook dat ik concreet aandacht begin te besteden aan wat ik leuk vind om te doen. Zo ga ik een fotocursus volgen aan de volksuniversiteit Amsterdam. Ik ga een proefles zingen volgen eind augustus en als dat bevalt ga ik door met zangles. 

Nu ik een zestiger ben merk ik dat de overgangsklachten beetje bij beetje beginnen te minderen. Ik heb geaccepteerd dat ik nooit meer dezelfde persoon zal zijn als voor de overgang, ik omarm mijn nieuwe ik en begin er beetje bij beetje aan te wennen. De mensen om mij heen moeten mij maar accepteren zoals ik ben. Die 12 kilo probeer ik nog een beetje te minderen door op mijn eten te letten te sporten, maar niet te gek want een mens moet ook gewoon genieten van het leven. 

De klachten die heb gekregen heb ik op me af laten komen. Ik ben blij dat ik nooit voor hormonen gekozen heb, dat ik dat niet nodig had. Ik vind het zelf onnatuurlijk om die te gaan slikken, het lichaam komt niet voor niets in de fase van afbouwen van hormonen. Waarom zou je ze dan tegen de natuur in weer op gaan bouwen? Aan de andere kant begrijp ik natuurlijk dat het sommige vrouwen goed kan helpen. Sommige vrouwen hebben zoveel klachten dat ze niet normaal de dagen door kunnen komen, dan is het fijn als hormonen kunnen helpen. 

Vandaag dus jarig, 61 jaar. Vanmorgen met mijn moeder koffie gedronken en verder tot vanavond alleen thuis. Dat voelt helemaal prima, ik geniet van de rust en de felicitaties die via verschillende wegen binnen komen. Voor mij geen gedoe met feestjes en vieringen. Zonder feestje ben ik ook dankbaar dat ik ouder mag worden.

Kijken naar mijn toekomst in mijn nieuwe jas verheug ik mij op wat er nog allemaal op mijn pad gaat komen. De overgang is misschien niet leuk, maar het brengt ook weer mooie veranderingen met zich mee. Je bent wijzer, rustiger, minder vatbaar voor meningen en je mag je gaan verheugen op meer tijd om leuke dingen te gaan doen, alleen en met je naasten. 

Op naar de 62!  

De Tikkende Klok Challenge

Wandelen voor PLN 

Gisteren was het eindelijk zover. De eerste editie van de Tikkende Klok Challenge op het circuit van Zandvoort. Het doel was om rondjes te lopen over het circuit om geld in te zamelen voor onderzoek naar PLN. 

Het was een mooie en bijzondere dag 

Wij deden mee met een team van 4. Vriendin Angela, mijn man Arjen, mijn dochter Kirsten en ik. Omdat Kirsten als doel had om alle tien de rondes te lopen waren wij al om 08:30 op het circuit van Zandvoort.

De dag werd geopend met een openingsspeech en een mooi ontroerend liedje, live gezongen. Ik keek wat om mijn heen en zag dat veel mensen geraakt werden door de tekst van het lied. Er werd ook een moment stilte gehouden voor mensen die aan PLN zijn overleden en voor de mensen die nu ziek zijn.

Toen was het tijd om te lopen. De eerste die van start ging was Richard Verschoor in een zwarte Ferrari. Hij reed voor de renners uit. De eerste groep die daarachter van start ging waren de heren en dames die gingen voor de double marathon. Dat zijn dus 20 rondes van 4,2 kom in 10 uur tijd. Ongelofelijk veel respect voor deze groep. 

Foto: Robert Waasdorp

Daarachter kwamen de rest van de renners en lopers. Ons team liep de eerste ronde met elkaar. Daarna werd het allemaal wat verspreid omdat iedereen zelf mocht bepalen hoeveel rondes en op welk tijdstip. De voorwaarde om een volgende ronde te mogen starten was dat je wel binnen het uur binnen was gekomen. Dit is bij iedereen gelukt. 

Om elf uur sloten wat familieleden aan, één ervan drager en haar broer al ziek door PLN. Ik heb bewondering voor mensen zoals hij die ook meegelopen hebben met een hart dat niet meer goed werkt. Het was heel fijn om wat rondes met elkaar te lopen en onderweg te kunnen praten over waar mensen met PLN allemaal mee te maken hebben. Veel verdrietige verhalen, wat voor de lopers motivatie geeft om zoveel mogelijk rondes te lopen. 

Zelf had ik mijn voorgenomen om minimaal 3 rondes te lopen. Dit is gelukt! Gezien de pijn in de voeten was meer ook echt niet haalbaar voor mij.  Angela heeft er ook drie gelopen en moest daarna helaas weer naar huis, maar heel fijn dat ze mee heeft gelopen. Iemand die niet met PLN te maken heeft, maar wel bijdraagt aan geld inzamelen. 

Arjen heeft vier rondes gelopen, na drie besloot hij er nog een bij te doen! Heel knap want geloof me, over dat schuine circuit lopen is niet echt makkelijk. 

Kirsten was de kanjer van de groep. Zij heeft, wisselend lopend en rennend, 10 rondes gelopen (5 rondes gelopen en 5 gerend). Elke keer als ik haar binnen zag komen was ik een stukje trotser en uiteindelijk waren na 10 rondes de tranen van deze moeder niet tegen te houden. Veel emoties door elkaar. Trots op haar prestatie en ook zorgen om haar gezondheid. Duursport kan de trigger zijn om het hart te beschadigen, maar ze stelde mij ook gerust. Ze heeft het niet achter elkaar hoeven lopen, elke keer een kleine pauze zodat het hart wat tot rust kon komen.   Ik vind het zo knap van haar om maar door te blijven gaan. Ik weet zeker dat haar vader ook heel trots op haar zou zijn geweest. De stappen die ze liep die liep ze voor hem. Al 11 jaar uit ons leven, maar uiteraard nooit vergeten. 

De laatste lopers/renners kwamen rond half acht binnen. Daarna werden er prijzen uitgereikt, aan de twee mannen die de dubbele marathon afgemaakt hebben (20 rondes van 4,2 km), aan de persoon die het meeste geld binnengehaald heeft, aan het team dat het meeste geld binnen haalde en er werd een trampoline verloot tussen de mensen die de 10 rondes gehaald hebben (waaronder Kirsten). 

Aan het einde werd bekend gemaakt wat de opbrengst van de dag was:  €203.354,00 

Mijn kinderen zijn drager van PLN. Voor hen en alle anderen hebben wij gelopen en geld ingezameld. Tot nu hebben wij als team 2324,80 euro binnen gehaald. 

Bedankt! 

Iedereen die gedoneerd heeft wil ik bij deze met heel mijn hart bedanken! Het hoeft niet, maar jullie hebben het wel gedaan. Namens alle PLN patiënten en dragers BEDANKT!

Belangrijk om te benoemen is dat elke euro direct naar onderzoek gaat. Het kan meteen ingezet worden. Uw geld wordt dus goed besteed. 

Wilt u alsnog doneren. Dat zou ik het fijn vinden als u dat doet via de link van de pagina van Kirsten, zij heeft gisteren de mooiste prestatie geleverd door tot het uiterste te gaan om bij te dragen aan onderzoek naar PLN voor nu en in de toekomst. 

Doneren kan hier 

Kirsten komt binnen na haar laatste ronde over her Circuit!

In totaal is gisteren een mooi bedrag van net boven de 200.000 euro binnen gehaald. 700 mensen liepen mee om PLN de wereld uit te helpen! 

PLN, een hartziekte waarvan je wilt weten of je het hebt

Het leven gaat niet altijd over rozen. De zon kan schijnen en je leven loopt op rolletjes, tot uit onverwachte hoek een hele donkere wolk verschijnt. .

In 2014 overleed de vader van mijn dochters. Hij was 48 en kreeg een hartaanval. Nu, tien jaar later, weten we waar hij aan is overleden. Aan PLN, een erfelijke (nog) ongeneselijke hartziekte. Hij heeft deze ziekte helaas aan onze kinderen doorgegeven. En daar begint mijn verhaal. 

Voor mij als moeder was het heftig om te horen. Je wordt meteen overvallen met de angst dat je ze kwijt gaat raken. Na veel lezen en erover praten krijgt het uiteindelijk een plek in je leven en kun je toch weer redelijk gewoon verder. Ze zijn immers niet ziek. Maar de angst dat ze ziek gaan worden zit nu wel in mijn hoofd en gaat er niet zomaar uit. 

Waarom schrijf ik erover in mijn blog? Omdat ik aandacht wil vragen voor PLN. Niet omdat ik zelf snak naar aandacht, maar omdat ik hoop dat er meer geld komt voor onderzoek en omdat ik wil dat de mensen die het hebben, maar niet van zichzelf weten, gevonden worden. 

Wat is PLN? en waarom wil ik daar aandacht voor vragen?

PLN is een relatief nieuwe maar toch heel oude ziekte. Het is in 2010 ontdekt, en is al zo'n 700 jaar geleden ontstaan. Het is een ziekte waarbij je jong kunt overlijden of oud kunt worden zonder symptomen en alles daar tussenin. 

Om mensen te redden is het belangrijk dat er meer bekendheid komt omtrent PLN. In Nederland zijn tussen de 10,000 en 14,000 mensen drager van de ziekte zonder dat ze het zelf weten. Daarmee is de kans groot dat steeds meer mensen het gaan krijgen omdat het doorgegeven wordt van ouder op kind. Als je zelf drager bent dan is er 50% kans dat je kind het krijgt. 

Een aantal weetjes over PLN:

- Het is 700 jaar geleden ontstaan bij een Friese voorouder. Vanuit daar is het doorgegeven van generatie op generatie. 

- 1500 mensen weten dat ze drager zijn van de ziekte. 

- 10.000 tot 14.000 mensen in Nederland zijn drager, maar weten dit niet van zichzelf. 

- De ziekte is in 2010 ontdekt. Het is een gemuteerd gen dat het hart kan beschadigen. 

- Mensen met PLN hebben een vergrote kans om hartproblemen te krijgen. Hartritmestoornis of hartfalen. 

- PLN is niet te genezen, als de symptomen starten gaat het hart langzaam achteruit. 

- Sommige mensen gaan er jong dood aan, andere mensen krijgen op latere leeftijd symptomen, sommige mensen krijgen helemaal geen symptomen. Het is niet bekend waarom deze verschillen er zijn. 

- Er wordt heel veel onderzoek gedaan om tot een genezing te komen.

- Een medicijn komt dichterbij.

- Er is veel geld nodig.

- Elke donatie gaat zonder tussenkomst van derden direct naar PLN onderzoek.

- Doneren kan aan de stichting PLN, zij werken heel hard aan bekendheid en onderzoek. 

Wat u moet weten als lezer 

- Heeft u hartklachten of zijn er in uw familie mensen met vage hartklachten? 

- Zijn er familieleden overleden aan een hartaanval zonder te weten waarom? 

- Heeft u het vermoeden dat er hartziekte bij uw familie voorkomt?

Als het antwoord op bovenstaande ja is, informeer dan bij uw huisarts wat u kunt doen en vraag om onderzoek. 

Bekijk de website van Stichting PLN, daar kun je alle nodige informatie vinden. 

Ik ben zelf geen drager maar ik wil wel bijdragen aan genezing. Ik wil me actief in gaan zetten om de stichting PLN te steunen. 

Ik ben begonnen met een fietstocht. Samen met mijn man heb ik in juni 2024 meegedaan aan een fietstocht om geld in te zamelen voor onderzoek. Er is op die dag 7000 euro opgehaald. Dat dit geld 100% wordt uitgegeven aan onderzoek is extra motivatie om vaker mee te gaan doen aan acties om geld in te zamelen.  

2025

Dit jaar doe ik mee aan de tikkende klok challenge en loop ik de slow marathon op 14 september op het circuit van Zandvoort. Ik heb een team van 5 personen, waaronder mijn jongste dochter die drager is. Ik hoop dat mensen heel veel gaan doneren, er is geld nodig om mensen te kunnen redden. Maar ook, om mensen te vinden die PLN hebben maar het niet van zichzelf weten.

Wilt u mij steunen tijdens mijn loop? U kunt doneren op Doneer voor PLN

Meer weten? 

Lees alles over PLN op de website van de stichting. De website is vrij uitgebreid en geeft antwoord op veel vragen. 

Klik HIER om naar de website van Stichting PLN te gaan.  

Kerst 2020

 We naderen het einde van een heel gek jaar. Een jaar met een onverwachte wending voor iedereen omdat er opeens een virus opdook, Covid-19. Het zette de hele wereld op zijn kop! In deze decembermaand wil ik mijn kerstgedachte van dit jaar met jullie delen. 

Photocredit Michael Fenton

Het is weer tijd voor een huisbezoek bij mw. T. Elke 6 a 8 weken ga ik op bezoek om te kijken hoe het met het echtpaar gaat. Met mw. vanwege haar Alzheimer en met dhr. vanwege de overbelasting waarmee hij te maken krijgt omdat hij voor zijn vrouw zorgt. 

Het echtpaar T. heb ik zo'n anderhalf jaar geleden leren kennen. Zij maakten beiden vanaf het eerste moment heel veel indruk op mij. Tijdens de eerste ontmoeting viel mij vooral op hoeveel liefde deze twee mensen voor elkaar voelen en met elkaar delen. 

Terug naar anderhalf jaar geleden

Ik bel aan en een vriendelijke dame met een verlegen glimlach doet open. Achter haar staat een grote, statige man die mij met een warme blik welkom heet. Ik krijg vrijwel meteen een kopje koffie aangeboden en de sfeer is direct ontspannen. Ik vraag van alles en krijg op alles uitgebreid antwoord. Mw. heeft Alzheimer, maar het gaat allemaal nog heel goed. Ze is wat vergeetachtig maar ze doen alles samen en vullen elkaar waar nodig aan. Ze zitten naast elkaar, hij slaat zijn arm om haar heen en zij pakt liefdevol zijn hand. Af en toe kijken ze elkaar aan, in mijn gedachten vergelijk ik ze met tieners en hun puppy love. 

Na de koffie krijg ik een rondleiding door hun huis. Er staat een prachtige Jukebox uit de jaren vijftig. Ik kan het net laten om op die knopjes te drukken, maar mijn handen jeuken. Ik hou van nostalgie. 

Ik mag ook boven kijken, mw. laat mij alle kamers zien. Het valt mij op dat in de slaapkamer een vrij smal   bed staat, ietsjes groter dan eenpersoons. Ik concludeer dat ze niet meer samen in een bed slapen, wat ik wel vaker meemaak bij oudere stellen waarvan een van de twee ziek is. 

Eenmaal weer beneden aan de eettafel zie ik allemaal mooie afbeeldingen en lieve teksten aan de lamp hangen. Dhr. legt uit dat elke afbeelding of stukje tekst een speciale betekenis heeft. Alles staat op een of andere manier symbool voor liefde. Liefde voor elkaar, liefde voor de kinderen, liefde voor de kleinkinderen, liefde voor vrienden, liefde voor de medemens, liefde voor de natuur, liefde in het algemeen. We praten over de liefde. Ze kijken eerst elkaar aan en daarna met een ondeugende blik naar mij. "Je hebt het bed boven gezien he?, daar slapen we al bijna 50 jaar samen in!". Ik weet niet wat ik hoor!. Kun je zoveel van iemand houden dat je bijna 50 jaar lepeltje lepeltje een een smal bed slaapt? Ja, dat kan dus. En dan gaat hij verder met zijn verhaal "Wij ontbijten ook al bijna 50 jaar samen in dat bed, daar komt niets tussen. Pas als we samen in bed ontbeten hebben staan wij op". 

Terug naar gisteren

Vandaag is het ook weer mw. die de deur open doet, zoals altijd eigenlijk. Ze lacht vrolijk, maar verbaal komt ze niet verder dan "hallo". Ik heb het idee dat ze mij wel herkent, ze is inmiddels gewend aan mijn bezoekjes. 

Photocredit Guilian Fremaux

Als ik de woonkamer binnen kom galmt er muziek uit de Jukebox! Dhr. heeft het alvast aangezet voor als ik zou komen, hij had al eens beloofd dat ik er een keer naar zou mogen luisteren. Ik krijg, zoals altijd, koffie aangeboden. Ik ga op de bank zitten, op afstand want het virus dat de wereld in zijn greep houdt is ook van invloed op de huisbezoeken. Dhr. zorgt dat mw. ook op afstand blijft. Ze vindt het echter moeilijk om te blijven zitten. Haar Alzheimer heeft haar in de greep en ze wil vooral weg, ergens heen zonder te weten waar naartoe. 

Terwijl mw. wat onrustig heen en weer loopt vertelt dhr. hoe het met hem gaat. Hij vindt het steeds zwaarder worden. Binnenkort zal mw. naar een dagopvang gaan om dhr. wat lucht te geven. Als ik begin over eventueel inschrijven in een verpleeghuis dan wil hij daar nog niets van weten. 

Mw. gaat naast hem zitten. Ze heeft de sfeer opgevangen en voelt haarfijn aan dat haar man haar nodig heeft. Ze houden elkaars hand vast. Alzheimer heeft veel aangetast, maar niet hun liefde voor elkaar. 

Dhr. vertelt dat ze niet meer samen in bed kunnen ontbijten, dat vindt hij moeilijk om te accepteren en hij is  erg van slag ervan geweest. Ze eten nu wel samen beneden aan tafel, maar dat is niet hetzelfde. 

Terwijl we praten klinkt er kerstmuziek uit de Jukebox. De Wiener Sängerknaben met Oh du Fröliche. Het brengt mij in gedachten terug naar mijn kinderjaren, de kerstmuziek uit mijn jeugd. Ik wordt wat nostalgisch, beetje weemoedig. Mijn laatste kerst met mijn ouders is inmiddels 42 jaar geleden. Ik verman mezelf om niet mee te gaan in het gevoel van gemis. Er zijn ergere dingen in het leven, ziek zijn bijvoorbeeld. Of geen ouders meer hebben omdat ze overleden zijn. 

Dat ik op deze dag op huisbezoek ben, zo vlak voor Kerst, is geen toeval. Ik heb het expres zo afgesproken omdat dit echtpaar elk jaar meer dan 300 kerststallen in huis heeft. Het is elk jaar een soort museum waar ik mijn ogen uit kijk. Elke kerststal heeft een eigen verhaal. Mw. wil er van alles over vertellen, maar komt niet uit haar woorden. Dhr. gaat bij haar staan, hand in hand helpt hij haar om haar gedachten te verwoorden. Samen vertellen ze verschillende verhalen over de kerststallen, waar ze vandaan komen en hoe zij eraan gekomen zijn.

Deze twee mensen zijn zo'n twee-eenheid, een voorbeeld voor velen als het gaat om houden van, om respect, om elkaar accepteren zoals je bent. Als iedereen zo in het leven zou staan zoals dit stel dan zou er overal vrede zijn, zouden oorlogen niet bestaan en zou iedereen blij door het leven gaan. 

Mw. is ondertussen zo onrustig geworden dat ze eigenlijk wil dat ik wegga zodat ze kan gaan wandelen. Als ik zeg dat ik naar huis ga zodat zij op pad kan kijkt ze mij blij aan en zegt: "Jij bent lief". Ik zeg dat ik over een paar weken wel weer terug kom. Dat mag.

Vlak voor ik weer vertrek krijg ik een kerstkaart in mijn handen gedrukt. Een kerstkaart met daarin een verhaal. Een verhaal geschreven door de kleindochter. Ook weer zoiets bijzonders. Ik neem het dankbaar aan. 

Ik ga de deur uit en roep: "Ik ben jaloers op die jukebox!" "Dat mag", aldus dhr. 

In de auto kom ik tot de conclusie dat er maar twee dingen belangrijk zijn in het leven: Liefde en gezondheid. Deze mensen hebben wel de liefde, heel veel liefde, maar helaas niet de gezondheid. Ik word verdrietig bij de gedachte dat dhr. op een dag afscheid zal moeten nemen van zijn grote liefde. Dat er een dag gaat komen dat hij helemaal alleen in het eenpersoonsbed zal moeten slapen.

Mijn conclusie, mijn kerstgedachte: Liefde en gezondheid hebben we nodig. Niet al die kilo's eten en al die dure cadeaus. 

Dit jaar kunnen we kerst niet vieren zoals we zouden willen, maar we kunnen wel van elkaar houden en voor elkaar zorgen. 

Fijne Kerstdagen allemaal en stay safe!

Monika Eberhart 

En dan zit je opeens vast in Peru

Peru, mijn thuisland. Mijn moeder woont al 51 jaar in dit land. Door omstandigheden kan ze mij niet meer bezoeken dus ga ik bij haar op bezoek. Zo ook dit jaar. Om haar te helpen. Als ik hier ben kan ik beter zien wat ze nodig heeft. En omdat ze jarig was! Altijd fijn om dat bloemetje toch zelf te kunnen geven. 

Ja er was Corona in Europa toen wij (mijn vriend en ik) op reis gingen. Nee er was geen negatief reisadvies. In Peru was er nog niets aan de hand. Toen wij hier aankwamen was er een besmet persoon in Peru. Op het vliegveld werd je niet nagekeken, er werd geen koorts gemeten. Niets wees er begin maart op dat wij hier vast zouden komen te zitten.

We kwamen in Trujillo aan en we gingen de dag daarna drie dagen de bergen in naar het dorpje waar ik als kind opgegroeid was. Vrienden van vroeger namen ons mee. Een fantastische trip vol jeugdherinneringen. Na 45 jaar weer in je ouderlijk huis rondlopen op een hoogte van 3800 meter was een hele unieke ervaring.

Na terugkomst in Trujillo vooral bezig geweest met tijd en aandacht te geven aan mijn moeder. Een mobiele telefoon voor haar geregeld (haar eerste) om makkelijker met familie in Nederland te kunnen communiceren en om haar in de familie app toe te kunnen voegen.
Haar verjaardag gevierd, haar mee uit eten genomen en haar vooral opgevrolijkt in haar soms eenzame bestaan hier.

23 maart zouden wij teruggaan naar Nederland. Toen we hoorden dat er maatregelen aan zaten te komen i.v.m. De Corona hebben wij meteen onze vlucht vervroegd naar 18 maart. Op 15 maart kwam de president met de mededeling dat vanaf 16 maart het land op slot zou gaan voor de duur van twee weken. Geen tijd meer om te vertrekken.

16 maart
Alles dicht, alles stil! Wij zitten gelukkig in een hotel waar ook de eigenaar en zijn familie woont. We zijn de enige gasten en zij zorgen heel goed voor ons. Alleen mogen wij van hen niet de straat op. We zitten letterlijk opgesloten. Maar we zijn veilig, hebben een goed bed en eten en drinken. Wel allebei last van onze maag en darmen. Zal met ander eten en zenuwen te maken hebben.
Gelukkig spreek ik vloeiend Spaans en ken ik dit land en de cultuur, mentaliteit. Daarom houden wij ons streng aan de opgelegde regels.

We hebben ons in de laatste dagen overal geregistreerd waar het maar moest. Ambassade, Peruaanse overheid, Nederlandse overheid en we zijn lid van de Peru lockdown groep waar heel veel mede gestrande Nederlanders in zitten.

Onze kinderen, familie en vrienden leven volop mee. Wij moeten hier wachten tot we door repatriëring opgehaald worden. Door de vele beperkingen in dit land is niet bekend wanneer dit zal zijn. Er mag hier op het militaire vliegveld maar een vliegtuig per dag landen om toeristen op te halen. Daarbij eist de president dat we na aankomst in Lima binnen twee uur in een vliegtuig het land uit zitten. Dit is logistiek wel en dingetje, de Nederlanders zitten verspreid door heel Peru. Overheden in Europa moeten in deze samenwerken.
Wij proberen de dagen te slijten door in het hotel te helpen, wasjes te doen, films kijken, uren op de telefoon zitten, spelletjes te doen enzovoorts.

En mijn moeder? Zij woont hier om de hoek en komt af en toe op bezoek en brengt dan iets uit de winkel mee. Ze mag maar tot aan het hek komen. Nu kunnen we elkaar nog af en toe zien, aanraken mag niet. En dan komt straks het moment dat wij eindelijk terug mogen. Dan laat ik haar weer achter in een arm land waarvan ik hoop dat hier geen Corona epidemie komt......

Vandaag maakte ze een foto met haar nieuwe mobiel.

Ik moest huilen, omdat het mensonterend is

Ik werk in de zorg, op een dagactiviteitencentrum voor mensen met dementie. Bijna elke dag is het er leuk, gezellig, vrolijk en ben ik dankbaar dat ik met deze mensen mag werken, dat ik ze een leuke dag mag bezorgen. Maar vandaag was het een hele verdrietige dag. Vandaag moest ik machteloos aanhoren hoe mensonterend de zorg in Nederland ook kan zijn. 

Dit verhaal gaat over Karel

Karel is 84 jaar en komt al jaren wekelijks bij ons op bezoek. De laatste jaren komt hij twee keer per week. Karel is onze Archie (Bunker) van de groep. Hij houdt van mopperen, niets is goed en iedereen is stom en raar. Maar Karel krijgt ook een grote glimlach op zijn gezicht als hij uit de bus stapt en ons bij de deur ziet staan. Karel geeft ook wel eens een complimentje. Karel maakt ook grapjes. Hij is dol op onderonsjes met de andere mannen van de groep. Hij wijst met plezier naar de dames met de lekkere kontjes en zwaait naar buiten als er een "lekker ding" langs komt. Karel is gewoon Karel, een getrouwde man met kinderen. Zo'n mopperaar met een hart van goud, u kent ze vast wel dat soort mannen. 

Eind vorige week bleek het niet zo goed te gaan met Karel en moest hij in het ziekenhuis opgenomen worden. Zijn vrouw liet ons weten dat ze niet wist hoe lang het zou duren, maar zodra hij thuis zou komen zou ze het laten weten. 

Vandaag belde de vrouw van Karel weer en ze vertelde dat hij niet meer terug zal komen. Karel ligt nog in het ziekenhuis, maar zal daarna opgenomen worden in een verpleeghuis op een gesloten afdeling. Ik vroeg aan haar hoe het nu met hem gaat (had ik dat maar niet gedaan). 

Mw. vertelt dat haar man de weg kwijt is en dat hij onhandelbaar is voor het personeel van het ziekenhuis. Ze hebben haar toestemming gevraagd om hem vast te mogen binden. Dit heeft ze gegeven (zonder te weten wat de gevolgen zouden zijn vermoed ik zo). Met deze toestemming heeft het ziekenhuis ervoor gekozen om Karel 12 uur per dag vast te binden in een rolstoel! 12 uur lang!!!! Karel die zo graag vrij en zelfstandig is, die zo lekker eigenwijs zijn eigen gang wil gaan. De man die bij ons zonder begeleiding naar het toilet ging, de man die zelfstandig zijn broodtrommel uit zijn tas haalde en op tafel legde. Karel zit vastgebonden en om het leed te verzachten zet het personeel de rolstoel zo neer dat hij naar de konijntjes kan kijken. 

Ik kan mijn oren niet geloven, ik krijg overal kippenvel en begin aan de telefoon te huilen. Het kost me moeite om dit niet aan mw. te laten merken. Om naar de konijntjes te kijken???? Karel houdt helemaal niet van konijntjes! De playboy moet je voor hem neerleggen en je moet iemand regelen die hem aandacht geeft, iemand die hem kent, iemand die gesprekken met hem voert en hem gelijk geeft ook al heeft hij dat niet. Waarom belt zo'n ziekenhuis niet even naar ons op om te vragen hoe wij met hem omgingen? 
Zijn vrouw vertelt dat ze het wel voor elkaar gekregen heeft dat hij los mag als zij bij hem op bezoek is. Goh, hij mag af en toe los wat een eer! 

Nadat ik het gesprek heb afgesloten laat ik de tranen maar even gaan. Ik visualiseer hoe Karel 12 uur lang vastgebonden zit in een rolstoel, maar het gaat mijn voorstellingsvermogen te boven. Mijn vriend Karel met wie ik zoveel gelachen heb, die ik zo vaak samen met mijn collega's blij wist te maken met aandacht en begrip. Karel die zei dat hij nooit bier dronk, maar oh zo kon genieten als we het toch gaven. Het is niet eerlijk! Niemand mag zo lang vastgebonden worden. Zelfs dieren doe je dit niet aan. 

Ik kan niets voor Karel doen, alleen dit verhaal delen en hopen dat mensen die de opdracht tot vastbinden uit moeten voeren zo wijs zijn om daar tegen te protesteren. 

Ik dacht dat vastbinden niet meer van deze tijd was, maar blijkbaar is het toch de makkelijkste oplossing. Makkelijker dan investeren in personeel dat weet, of leert, hoe ze om moeten gaan met mensen met dementie. 

Zou bovenstaande ook een gevolg zijn van de bezuinigingen in Nederland? Ik hoop het niet, maar ik vrees het ergste.........

Tegen Karel wil ik alleen maar zeggen: Geef op, dan ben je weer vrij. 


Monika Eberhart 


Photo by Atik sulianami on Unsplash

Zuster u heeft meer tijd nodig voor administratie dan voor de klant

Sinds een paar weken werk ik weer in de wijk als verzorgende IG. Als tweede baan een paar dagen per maand. Het is spannend, heel spannend. Al die nieuwe regeltjes, kan ik daar wel mee omgaan? 

Na een aantal jaar ben ik weer begonnen met werken in de thuiszorg als verzorgende. De eerste keer dat ik weer alleen een route moest lopen was ik zenuwachtiger dan ik had verwacht. Zou ik bij iedereen op tijd zijn? Zou ik elk adres in een vreemde stad weten te vinden? Gaan mensen me binnenlaten? Gaat het me lukken om met de telefoon te rapporteren? Kan ik die voorbehouden handelingen wel zonder de begeleiding naast me? Ga ik geen fouten maken? Vergeet ik geen sleutels? Wat als ik autopech krijg?..........

Ik ben nu een paar weken, en een paar routes, verder en het is me gelukkig meegevallen. Even wennen aan het feit dat ik in een uniform over straat loop en dat iedereen je dan zuster noemt. Maar verder is het eigenlijk een feestje om weer zoveel voor mensen te mogen betekenen die zorg nodig hebben.

Zuster u heeft meer tijd nodig voor administratie dan voor de klant

Het meest gehoorde zinnetje in de afgelopen weken was: "Zuster, u heeft meer tijd nodig voor de administratie dan voor de klant". Elke keer als een cliënt deze woorden hoor uitspreken krijg ik een steek. Ik ervaar nu elke keer weer de gevolgen van die suffe bezuinigingen en onnodige regels.

Dhr. Bruinsma

Zo kwam ik afgelopen zaterdag bij dhr Bruinsma. Op oudjaarsdag was ik daar ook geweest, toen moest ik nog zorg leveren aan dhr. en mw.  Afgelopen zaterdag was het alleen nog maar dhr. Zijn echtgenote was een paar dagen ervoor overleden en zaterdag zou ze begraven worden.

Als ik binnenkom zie ik daar een oude man met diep, diep verdriet voorovergebogen aan tafel zitten. Ik hoef hem alleen maar te helpen met zijn steunkousen aan te doen en heb daar precies 10 minuten de tijd voor (wat natuurlijk makkelijk haalbaar is).
Ik geef dhr. een hand en condoleer hem met het verlies van zijn vrouw. Hij blijft mijn hand vasthouden en begint vrijwel meteen te huilen. Ik ga bij hem zitten, blijf zijn hand vasthouden en vraag wat er gebeurt is.
Hij vertelt huilend zijn verhaal, hoe zijn vrouw toch heel onverwacht is overleden en dat  ze 61 jaar getrouwd waren. Vorig jaar hadden ze nog een groot feest gehad ter ere van 60 jaar huwelijk. Hij glundert door zijn tranen heen als hij over haar praat. Ik kan het niet over mijn hart krijgen om hem te stoppen omdat we al 10 minuten verder zijn.
Ik besluit om letterlijk schijt (dat mag ik natuurlijk niet zeggen) te hebben aan de regels en kies ervoor om met aandacht naar dhr. luisteren tot hij vindt dat hij klaar is. Pas daarna zeg ik: "zal ik u helpen met uw steunkousen". Hij dept zijn ogen droog en zegt: "Oh ja, daar kwam je voor he?".

25 minuten later verlaat ik het huis van dhr. Een kwartier langer dan toegestaan, maar dat kan me niks schelen. Ik voel onverwachte boosheid. De overheid bepaalt toch zeker niet hoeveel aandacht ik mag besteden aan de mensen waar ik voor moet zorgen?. Luisteren en troost bieden is ook kwaliteit leveren.
Naast boosheid voel ik ook trots en geluk. Trots op mezelf dat ik eigenwijs ben ik gelukkig dat ik iemand voor heel even een fijn gevoel hem mogen geven.

Wat de regels in de zorg ook zijn, als ik voel dat ik er vanaf moet wijken omdat het beter is voor mijn medemens dan zal ik dat altijd doen.

Rust zacht mw. Bruinsma en weet dat uw man heel veel van u houdt.


Monika Eberhart



Photo by Roman Kraft on Unsplash